Dit artikel beschrijft de uitdagingen die bedrijven ervaren bij het deelnemen aan congestiemanagement en hoe we deze obstakels kunnen overwinnen. Het artikel is geschreven naar aanleiding van interviews met betrokkenen in de markt.

In de dynamische wereld van de energietransitie ondergaat ons nationale energielandschap een diepgaande metamorfose. Dit transformatieproces is van cruciaal belang om onze ambitieuze klimaatdoelen te realiseren. Overal in Nederland wordt met vastberadenheid gewerkt aan het tot stand brengen van een klimaatneutraal energiesysteem dat economisch haalbaar is, en dat tegelijkertijd zorgt voor een betrouwbare energievoorziening.

Niettemin brengen de groeiende adoptie van hernieuwbare energiebronnen en de stijgende vraag naar elektriciteit nieuwe uitdagingen met zich mee, zoals beperkte transportcapaciteit en congestie in ons energienetwerk. Om congestie te voorkomen, wordt soms de beschikbare transportcapaciteit beperkt door consumenten de toegang tot elektriciteit te ontzeggen of producenten te beperken in het terugleveren van elektriciteit aan het net. Helaas is het vergroten en moderniseren van deze capaciteit geen snel op te lossen probleem, en de benodigde aanpassingen kosten meer tijd dan de verwachte toename van de vraag.

Voor de economische doelen van Nederland is een flexibel elektriciteitsnet op korte termijn van vitaal belang, terwijl we werken aan langetermijnoplossingen. Binnen deze context speelt congestiemanagement een cruciale rol. Dit draagt bij aan het in evenwicht brengen van vraag en aanbod van elektriciteit, optimaliseert de beschikbare transportcapaciteit en voorkomt congestie door bedrijven actief te betrekken bij het aanpassen van hun energieverbruik aan de behoeften van het netwerk.

Dit artikel werpt een blik op bedrijven en bedrijventerreinen in Nederland die, ondanks hun sterke toewijding aan duurzaamheid, soms worden gehinderd door de beperkte beschikbaarheid van transportcapaciteit. We hebben onderzocht welke uitdagingen deze bedrijven ervaren bij het deelnemen aan congestiemanagement en hoe we deze obstakels kunnen overwinnen. In dit artikel behandelen we drie van deze uitdagingen, met als doel de weg vrij te maken voor een naadloze integratie van congestiemanagement in onze nationale energie-infrastructuur.

Uitdaging 1: Proactieve benadering

In de bedrijfswereld ligt de operationele focus doorgaans op de kernactiviteiten, waarbij het beheer van elektriciteitsverbruik vaak op de achtergrond blijft. Bedrijven vinden het soms uitdagend om een gedetailleerd overzicht te krijgen van hun elektriciteitsverbruik en hoeveel van hun transportcapaciteit op welk moment beschikbaar is voor de netbeheerder. Echter, deelnemers aan congestiemanagement moeten duidelijk aangeven op welke voorwaarden ze transportcapaciteit kunnen aanbieden en hoe ze de betrouwbaarheid van deze capaciteit kunnen waarborgen. Daarnaast kan het integreren van de verplichtingen van congestiemanagement in de dagelijkse bedrijfsvoering als complex worden ervaren.

Het vergroten van de betrokkenheid van bedrijven in congestiemanagement vereist een proactieve benadering van netbeheerders. Het verstrekken van heldere en toegankelijke informatie over de werking en voordelen van congestiemanagement is van wezenlijk belang. Door middel van verhoogde interactie, communicatie en samenwerking met bedrijven en regulerende instanties kunnen netbeheerders congestiemanagement efficiënt faciliteren, zonder daarbij te worden belemmerd door wettelijke beperkingen of bedrijfsspecifieke uitdagingen. Netbeheerders moeten fungeren als deskundige partners voor bedrijven, waarmee ze op maat gemaakte congestiemanagementoplossingen kunnen ontwikkelen die voor beide partijen gunstig zijn.

Uitdaging 2: Transparantie in de wachtlijst voor transportcapaciteit

De wachtlijst voor het verkrijgen van transportcapaciteit is momenteel ondoorzichtig en biedt geen inzicht aan bedrijven die op zoek zijn naar deze capaciteit. Deze bedrijven worden vaak pas laat op de hoogte gesteld van de beschikbaarheid van transportcapaciteit, wat hun vermogen om weloverwogen beslissingen te nemen met betrekking tot hun energietoekomst belemmert.

Om een evenwichtige besluitvorming te bevorderen voor bedrijven die op de wachtlijst staan voor transportcapaciteit, is het essentieel dat netbeheerders streven naar meer transparantie in dit proces. Hoewel volledige transparantie wellicht niet altijd haalbaar is, kunnen netbeheerders ervoor zorgen dat deelnemers op zijn minst inzicht hebben in hun eigen positie op de wachtlijst. Dit stelt wachtende bedrijven in staat om weloverwogen keuzes te maken met betrekking tot hun energietoekomst. Ze kunnen dan beter afwegen of ze willen wachten op hun beurt, de mogelijkheid willen overwegen om via participatie in congestiemanagement transportcapaciteit te verkrijgen onder specifieke voorwaarden, of ervoor kiezen om te investeren in een eigen energiesysteem om zelfvoorzienend te worden. Het is hierbij cruciaal om de privacy van andere deelnemers op de wachtlijst te respecteren en ongewenste beïnvloeding van het systeem te vermijden.

Uitdaging 3: Financiële stimulans

In het huidige landschap is de deelname aan congestiemanagement kostenefficiënt, waarbij deelnemers alleen vergoedingen ontvangen voor de kosten die ze maken om hun transportcapaciteit aan te passen aan de behoeften van het elektriciteitsnet. Het introduceren van een financiële stimulans vormt een cruciale stap om bedrijven actief deel te laten nemen aan congestiemanagement. Hoewel netbeheerders tot op zekere hoogte controle hebben over de financiële prikkels die ze kunnen bieden, moeten ze rekening houden met bestaande regelgeving en het wettelijk kader. Het is van belang dat in samenwerking met regulerende instanties serieus wordt overwogen om netbeheerders de mogelijkheid te geven substantiële financiële voordelen aan te bieden. Door financiële prikkels te verstrekken die verder gaan dan het dekken van kosten, kunnen bedrijven een winstgevend bedrijfsmodel rondom congestiemanagement ontwikkelen. Dit opent de deur naar nieuwe inkomstenstromen en waardecreatie, terwijl deelnemers tegelijkertijd bijdragen aan de veerkracht en duurzaamheid van ons energienetwerk.

Conclusie

Samenvattend benadrukken we het belang van een proactieve regierol voor netbeheerders in het bevorderen van deelname aan congestiemanagement en vergroten van transparantie in de wachtlijst. Samenwerking met regulerende instanties om financiële prikkels te ontwikkelen is essentieel. Dit zal de betrokkenheid van bedrijven vergroten, duurzaamheid bevorderen en ons energielandschap veerkrachtiger maken, waarmee we een duurzamere toekomst dichterbij brengen.

Contact

Walter de Leeuw
Energy Transition Lead
walter.deleeuw@bearingpoint.com